Ζακυνθινό καρναβάλι. Ένα αλλιώτικο καρναβάλι!

Με ιστορία που μοιάζει περισσότερο με παραμύθι παρά αλήθεια, ένα από τα λιγότερο γνωστά καρναβάλια της Ελλάδας είναι και το καρναβάλι της Ζακύνθου.
Δεν έχει την αίγλη του Πατρινού καρναβαλιού, ούτε είναι διάσημο όπως το καρναβάλι της Ξάνθης αλλά η ιστορία του χάνεται στο βάθος του χρόνου.
Ας δούμε μαζί μερικά στοιχεία από αυτό το ιδιαίτερο και μοναδικό Ελληνικό Καρναβάλι. Το Καρναβάλι της Ζακύνθου.

Όπως είναι γνωστό, η Ζάκυνθος μαζί με τα υπόλοιπα Επτάνησα ήταν υπό ενετική κατοχή για πολλά χρόνια. Οι Ενετοί είχαν ήδη στην παράδοσή τους τις καρναβαλικές εκδηλώσεις, το καρναβάλι της Βενετίας άλλωστε είναι παγκόσμια γνωστό.
Έτσι γύρο στο 1490 ο τοπικός άρχοντας, ενετικής καταγωγής, αποφάσισε να οργανώσει ένα χορό μεταμφιεσμένων στα πρότυπα της Βενετίας. Στον πρώτο εκείνο χορό, όπου έκανε για πρώτη φορά την εμφάνισή της η μάσκα, μαζεύτηκαν οι τοπικοί άρχοντες και διασκέδασαν για πρώτη φορά μασκαρεμένοι με αποκριάτικες στολές.
Η πρώτη αποκριάτικη στολή, που στη Ζάκυνθο τη λένε μαούτα, ήταν ένας μαύρος μανδύας φτιαγμένος από μετάξι. Είναι μακρύς και έχει κουκούλα η οποία καλύπτει το κεφάλι και εκεί στηρίζεται και η μάσκα η οποία δεν καλύπτει όλο το κεφάλι αλλά το μισό πάνω μέρος εκεί που είναι τα μάτια. Οι γυναικείες μάσκες ήταν φτιαγμένες από μαύρο χρώμα και οι ανδρικές από άσπρο.
Με το πέρασμα του χρόνου η χρήση της μάσκας γενικεύθηκε και κάποιοι άρχισαν να τη χρησιμοποιούν και εκτός καρναβαλιού με σκοπό να κάνουν κάθε είδους παρανομίες. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να απαγορευθεί η χρήση της τον υπόλοιπο χρόνο και να καθιερωθεί η χρήση της μάσκας μόνο την περίοδο του καρναβαλιού.

2016-12-28_121042

Στους αποκριάτικους χορούς που διοργανώνονται ακολουθείται ο ταξικός διαχωρισμός ανάμεσα στους ευγενείς και στον απλό λαό (πόπολο).
Οι μη ευγενείς πολίτες, δεν είναι ποτέ καλεσμένοι στους χορούς που διοργανώνουν οι ευγενείς. Όμως δεν μένουν παραπονεμένοι μια και μπορούν να διασκεδάσουν σε καρναβαλικές εκδηλώσεις που διοργανώνονται στην ύπαιθρο, σε πλατείες κτλ.
Αργότερα όταν πια το χάσμα ανάμεσα σε λαό και ευγενείς έκλεισε, οι χοροί άρχισαν να γίνονται μικτοί και τώρα πια λαός και ευγενείς άρχισαν να διασκεδάζουν μαζί.
Οι γυναίκες ιδιαίτερα αφιέρωναν πολύ χρόνο για να φτιάξουν μια όσο πιο ιδιαίτερη αποκριάτικη στολή και να εντυπωσιάσουν στους διάφορους αποκριάτικους χορούς.
Το καρναβάλι της Ζακύνθου έχει γίνει πια μια επιτυχημένη μικρογραφία του Βενετσιάνικου καρναβαλιού!

2016-12-28_120951

Η καρναβαλική περίοδος τελειώνει την τελευταία Κυριακή της αποκριάς με το θάνατο της μάσκας.
Οι ορχήστρες σταματούν να παίζουν χαρούμενα τραγούδια και ο κόσμος αρχίζει να πενθεί το θάνατο της αποκριάτικης μάσκας.
Η μάσκα θα τοποθετηθεί σε φέρετρο και θα περάσει συνοδεία της φιλαρμονικής που θα παιανίζει λυπητερά εμβατήρια μέσα από τους κεντρικούς δρόμους της πόλης, έτσι ώστε οι Ζακυνθινοί να αποχαιρετήσουν τη μάσκα.
Η κηδεία της μάσκας θα γίνει στην κεντρική πλατεία. Όλοι θα επιστρέψουν στο σπίτι τους και θα φάνε ρυζόγαλο. Την επόμενη μέρα ξεκινά η σαρακοστή. Θα γιορτάσουν τα κούλουμα και έτσι θα ολοκληρωθεί μια μεγάλη περίοδος διασκέδασης, απελευθέρωσης και ξεφαντώματος.

Θα περιμένουν την επόμενη χρονιά για να ξαναζήσουν το μοναδικό Ζακυνθινό καρναβάλι.

Advertisements

Ζωντανεύοντας ένα παραμύθι

Κάθε φορά που ετοιμάζω ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα ή στήνω ένα παιδικό εργαστήρι, εκτός από τον ενθουσιασμό που με κατακλίζει καθ’όλη τη διάρκεια της δημιουργίας του, αδημονώ να το δουλέψω με τα παιδιά και αγωνιώ για το πως θα τους φανεί.

Μπαίνοντας στην ομάδα, εξηγώ τι περίπου θα κάνουμε αλλά δεν λέω και πολλές λεπτομέριες. Αφήνω πάντα τα ίδια τα παιδιά να συλλέξουν στοιχεία και να ανακαλύψουν από μόνα τους το εργαστήρι. Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου αφουγκράζομαι τον παλμό των παιδιών, παίρνω σοβαρά κάθε ιδέα που θα εκφράσουν, κάθε συναίσθημα που θα δω στα μάτια τους, οποιοδήποτε στοιχείο που θα μπορούσα να ενσωματώσω στο πρόγραμμα.

2016-12-28_120557

Κάπως έτσι ξεκίνησε και το εργαστήρι θεατρικού παιχνιδιού στον Πολιτιστικό σύλλογο Αγκαιριάς Πάρου, για παιδιά 6-12 ετών. Η “συνταγή” για το εργαστήρι ήταν να ζωντανέψουμε μια ιστορία. Βασικό συστατικό… ένα παραμύθι του οποίου κάθε ενότητα ζωντάνεψε, μέσα από πολλά παιχνίδια και αυτοσχεδιασμούς. Η φοβερή διάθεση των 15 υπέροχων φίλων που συμμετείχαν και τα διάφορα μουσικά κομμάτια που χρησιμοποιήσαμε, ήταν καταλυτικά για όλο αυτό που ζήσαμε!

2016-12-28_120541

Η ομάδα έδεσε από τις πρώτες συναντήσεις, γίναμε όλοι μια παρέα. Μάθαμε να σεβόμαστε ο ένας τον άλλον, δώσαμε χρόνο και χώρο ώστε να εκφραστεί ο καθένας ξεχωριστά. Αφεθήκαμε στη μουσική, και μάθαμε να εκφραζόμαστε με όλο το σώμα μόνοι αλλά και όλοι μαζί. Πάνω απ’ όλα όμως επικοινωνήσαμε και διασκεδάσαμε!

2016-12-28_120549

Ο καιρός πέρασε και το εργαστήρι έφτασε στις τελευταίες του συναντήσεις. Η αγωνία για το πως φάνηκε το εργαστήρι στα παιδιά, ακόμα υπήρχε. Έπρεπε να κάνω απολογισμό να δω τι πήγε καλά και τι όχι. Τα παιδιά δε γνωρίζαν τους στόχους που είχα βάλει, δημιουργώντας το πρόγραμμα αυτό. Ζήτησα λοιπόν από το κάθε παιδί ξεχωριστά να μου εκφράσει με μια λέξη αυτό που αποκόμισε απ’το εργαστήρι μας, είτε θετικό είτε αρνητικό, προκειμένου εκείνα να δημιουργήσουν ένα κομμάτι του σκηνικού και εγώ να φτιάξω μια ολοκληρωμένη εικόνα, για τη διεξαγωγή του εργαστηρίου. Τα παιδιά, με όλη τους την ειλικρίνεια έγραψαν την πρώτη λέξη που τους ερχόταν στο μυαλό καθώς σκεφτόντουσαν το εργαστήρι μας. Τις απαντήσεις που πήρα, τις παραθέτω παρακάτω…

Μια φορά κι έναν καιρό στης Αγκαιριάς τον κήπο

Πόσα παραμύθια μπορούν να χωρέσουν σε ένα παιδικό εργαστήρι; Σας λέω πως μπορούν να χωρέσουν πολλά, πάρα πολλά… αμέτρητα! Και το λέω αυτό με μεγάλη σιγουριά, γιατί το δοκίμασα!

Μαζί με την πιο γλυκιά λιλιπούτια παρέα, από όλη την Πάρο αφηγηθήκαμε παραμύθια, παίξαμε παιχνίδια με τους ήρωες που συναντήσαμε, ζωγραφίσαμε και καλλιτεχνίσαμε εικόνες από διάφορες ιστορίες που πλάσαμε με το μυαλό μας. Ο καιρός πέρασε όμορφα και ήρθε η ώρα να αποχαιρετιστούμε. Έτσι κλείσαμε ραντεβού. Σημείο συνάντησης… το δάσος της Κοκκινοσκουφίτσας και του λύκου!

2016-12-28_120142

Μην τρομάζετε δεν πήγαμε στ’αλήθεια! Όλη η παρέα μαζί, μεταμορφώσαμε με κατασκευές το Πολιτιστικό της Αγκαιριάς Πάρου σε δάσος. Για καλό και για κακό όμως πήραμε μαζί το μπαμπά, τη μαμά και πολλά κεράσματα, μήπως και χρειαζόταν να ξεγελάσουμε το λύκο. Παίξαμε στο ξέφωτο χίλια δυο παιχνίδια, είδαμε την Κοκκινοσκουφίτσα αλλά και το λύκο ο οποίος, ευτυχώς, είχε μάτια μόνο για τη μικρή με την κόκκινη κάπα. Ακολουθώντας το μονοπάτι, βρεθήκαμε στο σπίτι της γιαγιάς. Μας πρόσφερε καραμέλες, σταφίδες και τσάι και εμείς της υποσχεθήκαμε να την επισκεφθούμε ξανά!

2016-12-28_120126

Τέλος βγάλαμε από τα καλαθάκια μας, ό,τι καλούδια είχε φτιάξει η κάθε μαμά και στήσαμε ένα υπέροχο τραπέζι κάτω από τα δέντρα. Έτσι και μέσα σε ατμόσφαιρα γιορτής, τέλειωσε το εργαστήρι “Μια φορά κι έναν καιρό” για παιδιά ηλικίας 2,5-5,5 ετών.

2016-12-28_120204